Chiết cành bằng xơ dừa là phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả ra rễ cực mạnh, được nhiều nhà vườn tin dùng. Nhờ khả năng giữ ẩm tốt, thoáng khí và giàu chất hữu cơ, xơ dừa giúp rễ non phát triển nhanh, khỏe và dày hơn rõ rệt. Trong bài viết này, Blog KLPT sẽ chia sẻ cách chiết cành bằng xơ dừa đúng kỹ thuật, dễ áp dụng ngay tại nhà.
Mục lục nội dung
Hiểu rõ về kỹ thuật chiết cành
Chiết cành là phương pháp nhân giống vô tính phổ biến, giúp cây con giữ nguyên đặc tính của cây mẹ và rút ngắn thời gian ra hoa, kết trái. Khi chiết, dòng dinh dưỡng bị chặn lại tại vị trí khoanh vỏ, kích thích hình thành rễ mới. Việc sử dụng xơ dừa giúp giữ ẩm tốt, thông thoáng, tạo điều kiện để rễ phát triển mạnh và đều hơn so với đất thông thường.

Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu cần thiết
Trước khi tiến hành chiết cành bạn cần chuẩn bị các dụng cụ và vật liệu cần thiết sau:
Dụng cụ cơ bản
Dưới đây là những dụng cụ cơ bản bạn cần chuẩn bị:
- Dao hoặc kéo sắc (đã khử trùng)
- Bao tay làm vườn
- Bình xịt nước
- Dây nilon hoặc dây buộc mềm
Vật liệu bó bầu
- Xơ dừa đã xử lý sạch chát
- Có thể trộn thêm tro trấu hoặc đất mùn để tăng dinh dưỡng

Vật liệu bao bọc
- Túi nilon trong hoặc màng bọc thực phẩm
- Giấy bạc (tùy chọn, giúp tránh nắng gắt)
Chất kích thích ra rễ
- N3M, Atonik, IBA hoặc NAA
- Có thể dùng mật ong pha loãng thay thế tự nhiên
Chọn cành và thời điểm chiết phù hợp
Việc lựa chọn đúng cành chiết và xác định thời điểm phù hợp là yếu tố quan trọng, quyết định tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng của cây sau khi chiết. Sau đây là cách chọn cành và thời điểm chiết phù hợp bạn nên lưu ý:
Tiêu chuẩn chọn cành chiết
Cành chiết nên là cành bánh tẻ, không quá non cũng không quá già, đường kính khoảng 0,8–1,5 cm. Ưu tiên cành mọc ngang hoặc hơi chếch, lá xanh, không sâu bệnh. Tránh chọn cành ra hoa, mang quả hoặc cành yếu vì khả năng ra rễ kém, dễ chết sau khi tách khỏi cây mẹ.
Xử lý cành trước khi chiết
Trước khi chiết, cần vệ sinh sạch vị trí cành định khoanh để tránh nấm bệnh. Dùng dao sắc khoanh hai vòng vỏ cách nhau 2–3 cm, sau đó bóc bỏ hoàn toàn lớp vỏ và cạo sạch lớp lụa. Việc xử lý đúng kỹ thuật giúp ngăn dòng nhựa liền vỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho rễ mới hình thành.

Thời điểm chiết nhánh lý tưởng
Thời điểm chiết cành tốt nhất là đầu mùa mưa hoặc cuối xuân đến đầu hè, khi cây đang sinh trưởng mạnh. Lúc này độ ẩm cao, nhiệt độ ổn định giúp rễ phát triển nhanh. Tránh chiết vào mùa mưa dầm kéo dài hoặc nắng nóng gay gắt vì dễ gây thối bầu hoặc khô xơ dừa.
Các bước thực hiện chiết cành bằng xơ dừa chi tiết
Dưới đây là các bước thực hiện chiết cành bằng xơ dừa chi tiết:
Bước 1: Khoanh vỏ và xử lý cành đúng kỹ thuật
Dùng dao sắc khoanh vỏ cành theo kích thước phù hợp, đảm bảo vết khoanh gọn, không làm dập phần gỗ bên trong. Sau khi bóc vỏ, cần cạo sạch lớp lụa để tránh liền da. Đây là bước quan trọng quyết định khả năng hình thành rễ, nên thao tác dứt khoát và chính xác.
Bước 2: Thoa chất kích thích giúp cành nhanh ra rễ
Bôi một lớp mỏng chất kích thích ra rễ như N3M, IBA hoặc Atonik lên phần gỗ vừa khoanh. Chỉ cần bôi đều, không nên dùng quá nhiều để tránh gây xót mô cây. Chất kích thích sẽ thúc đẩy quá trình phân hóa rễ, giúp rễ mọc nhanh, nhiều và khỏe hơn.
Bước 3: Bó bầu chiết bằng xơ dừa đã xử lý
Chuẩn bị xơ dừa đã xử lý sạch chát, làm ẩm vừa phải rồi bó kín quanh vị trí khoanh vỏ. Bầu xơ dừa nên dày khoảng 5–7 cm để giữ ẩm tốt nhưng vẫn thông thoáng. Không bó quá chặt để rễ có không gian phát triển và tránh úng nước trong bầu chiết.

Bước 4: Bao bọc bầu chiết giữ ẩm và chống nắng
Dùng túi nilon trong hoặc màng bọc thực phẩm quấn kín bầu xơ dừa, sau đó buộc chặt hai đầu. Việc bao bọc giúp giữ ẩm ổn định, hạn chế nước mưa lọt vào gây thối bầu. Nếu chiết ở nơi nhiều nắng, có thể bọc thêm lớp giấy bạc bên ngoài để giảm nhiệt.
Bước 5: Chăm sóc và theo dõi bầu chiết trong thời gian ra rễ
Sau khi hoàn thành bầu chiết, cần ghi nhớ thời gian chiết và thường xuyên quan sát tình trạng bầu. Nếu thấy bầu khô, có thể dùng kim chích nhẹ và bổ sung nước. Tránh rung lắc mạnh làm tổn thương rễ non. Giai đoạn này không cần bón phân hay can thiệp nhiều vào bầu chiết.
Theo dõi quá trình ra rễ và thời điểm tách cây
Sau khi chiết, việc theo dõi sự hình thành rễ và xác định đúng thời điểm tách cây là bước quan trọng để đảm bảo cây con phát triển khỏe mạnh.
Dấu hiệu nhận biết rễ đã phát triển
Rễ đạt yêu cầu khi mọc nhiều, phân bố đều quanh bầu xơ dừa và có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt. Khi nhìn qua túi nilon thấy rễ đan kín bầu, bám chắc vào xơ dừa thì có thể chuẩn bị tách. Rễ khỏe sẽ giúp cây nhanh bén đất và sinh trưởng tốt sau trồng.

Cách kiểm tra rễ bên trong bầu chiết
Có thể kiểm tra rễ bằng cách quan sát trực tiếp qua túi nilon trong. Trường hợp bầu không trong suốt, nhẹ nhàng mở một phần nhỏ để xem tình trạng rễ, sau đó buộc lại ngay. Khi kiểm tra cần thao tác nhẹ tay, tránh làm đứt rễ non vì sẽ ảnh hưởng đến sức sống của cây.
Thời điểm tách cây lý tưởng
Thời điểm tách cây tốt nhất là khi rễ đã phát triển đầy đủ, chuyển sang màu vàng nhạt và hơi cứng. Dùng kéo sắc cắt cành phía dưới bầu chiết, sau đó trồng vào bầu đất mới. Nên đặt cây nơi râm mát 7–10 ngày để cây hồi sức trước khi đưa ra nắng trực tiếp.
Chiết cành bằng xơ dừa không chỉ giúp cây ra rễ nhanh mà còn nâng cao tỷ lệ sống sau khi tách trồng. Khi nắm vững từng bước thực hiện, bạn hoàn toàn có thể nhân giống cây hiệu quả. Mong rằng bài viết này mang lại thông tin hữu ích cho bạn. Hãy thường xuyên ghé thăm Blog KLPT để học thêm nhiều mẹo trồng cây hay nhé.